Ergenlik, bedensel, duygusal ve sosyal değişimlerin hız kazandığı bir dönemdir. On iki ile on sekiz yaş arasındaki gençlerle çalışmak, küçük çocuklarla çalışmaktan oldukça farklı beceriler gerektirir. Bu nedenle bir genç için uzman ararken, özellikle bu yaş grubuyla deneyimli birini seçmek önemlidir.
Genç gitmek istemiyorsa
Ebeveynlerin en sık yaşadığı zorluk, gencin bir uzmanla görüşmeye direnç göstermesidir. Bir ergeni zorla götürmek çoğu zaman verimsiz bir başlangıç yaratır. Bunun yerine şunlar denenebilir:
- Kararı birlikte almak ve gencin uzman seçiminde söz sahibi olmasına izin vermek
- Görüşmeyi bir “ceza” ya da “bozuk bir şeyi tamir etme” olarak değil, destek olarak sunmak
- İlk aşamada ebeveynin tek başına bir uzmanla görüşüp yol haritası çizmesi
Son seçenek özellikle önemlidir; ebeveynle yapılan çalışmalar hakkında ebeveyn danışmanlığı sayfası bilgi verir.
Gizlilik dengesi
Ergenler, konuştuklarının ailelerine aktarılacağını düşündüklerinde kolayca kapanır. Uzmanlar genellikle sürecin başında gizliliğin sınırlarını hem gence hem de aileye açıklar: Gencin anlattıkları kural olarak gizli kalır, ancak gencin ya da bir başkasının güvenliğini tehdit eden bir durum söz konusuysa aile bilgilendirilir. Bu çerçevenin baştan net çizilmesi, güven ilişkisinin temelidir.
Sık konuşulan konular
Ankara gibi üniversite sınavı rekabetinin yoğun hissedildiği bir şehirde, lise yıllarında sınav kaygısı ve gelecek belirsizliği öne çıkan başlıklardandır. Bunun yanında arkadaş ilişkileri, sosyal medya ve ekran kullanımı, beden imajı, aileyle çatışmalar ve duygu durum dalgalanmaları sıkça gündeme gelir. Çocukluktan süregelen kaygı belirtileri ergenlikte farklı biçimlere bürünebilir; bu konu için çocuklarda kaygı sayfasına da göz atabilirsiniz.
Psikolog mu, psikiyatrist mi?
Uyku ve iştahta belirgin değişiklikler, uzun süren mutsuzluk, okuldan tamamen kopma ya da kendine zarar verme düşünceleri gibi durumlarda bir çocuk ve ergen psikiyatristinin değerlendirmesi de gerekebilir. Psikiyatrist hekim olduğu için tıbbi değerlendirme yapabilir ve gerekli görürse ilaç tedavisini planlayabilir; psikolog ise psikoterapi sürecini yürütür. Hangi yolun izleneceği, değerlendirme sonrasında belirlenir. Acil risk durumlarında beklemeden bir hastanenin acil servisine başvurulmalıdır.